Huidverbetering: Vitamine A in al zijn variaties

De populariteit van vitamine A in huidproducten is de laatste tijd enorm gestegen. En dat is ook niet gek, want vitamine A is belangrijk voor een ontelbaar aantal processen in ons lichaam en ook in de huid. En daarmee maakt het zichzelf een mooie huidverbeteraar! Vitamine A wordt dan ook veel gebruikt in ‘cosmeceuticals’ en cosmetica. Het is een in vet oplosbare vitamine en dringt om deze reden goed door in de huid.

Vitamine A kent vele varianten. De belangrijkste voor de huid zijn: retinoidezuur; retinaldehyde/retinal; retinol en retinylesters. De retinylesters hiervan hebben verschillende benamingen. Retinoidezuur is super effectief, maar tegelijkertijd ook intensief voor de huid. Bij het gebruik van retinoidezuur ontstaan geregeld overgevoeligheidsreacties. Om die reden is retinoidezuur alleen op doktersrecept verkrijgbaar. In de huidtherapeutische praktijk worden vooral retinal, retinol en retinylesters gebruikt.

Retinoïdezuur kan direct met de huidcellen communiceren. De drie andere varianten moeten eerst worden omgezet naar retinoïdezuur. Gelukkig kan de huid dit helemaal zelf! Eenvoudig uitgelegd: Hoe minder omzettingen er nodig zijn, hoe effectiever. Anderzijds geven meer omzettingen ook minder irritatie. Bij retinoïdezuur (0 omzettingen) is er de meeste kans op irritatie, daarna bij retinal (één stap), retinol (twee stappen) en als laatste de retinylesters (drie stappen). Voor hetzelfde effect als retinoidezuur moeten er wat hogere concentraties van retinol, retinal en retinylesters op de huid worden aangebracht. Retinoidezuur is dus het ingrediënt dat je het liefste wilt hebben om met de huidcellen te kunnen communiceren.

Als er een product met vitamine A op de huid wordt aangebracht, beslist de huid zelf of de vitamine direct nodig is of dat deze eerst kan worden opgeslagen om op een ander moment te worden ingezet. Handig toch!?

De werking van vitamine A

Vitamine A stimuleert de zogeheten ‘celcommunicatie’. Het wordt door de huid opgenomen, bindt zich aan huidcellen en ‘vertelt’ deze cellen vervolgens zich gezonder te gaan gedragen en bij celdeling een verbeterde versie van zichzelf te zijn. Vitamine A zorgt ook voor een versnelde afschilfering van de opperhuid, heeft een antioxidante werking (zie ook onze blog over antioxidanten); is antibacterieel en beschermt tegen UV- straling. Ook wordt vitamine A graag ingezet bij de behandeling voor huidverbetering, de behandeling tegen huidveroudering, de behandeling van acne en tegen overmatige pigmentatie.

Alle vormen van vitamine A kunnen voor irritatie zorgen van de huid. Bij sommige varianten is de kans wat groter dan bij de andere. Dit komt omdat vitamine A betrokken is bij de celdeling in de opperhuid (epidermis). Dit proces kan overprikkeld raken. De opperhuid gaat dan te snel afschilferen en de huidbarrière wordt een stuk kwetsbaarder. Deze irritatie heet ‘retinoïden-dermatitis’. Irritatie door vitamine A is vooral afhankelijk van het aantal omzettingen die in de huid gedaan moeten worden, maar ook van de gesteldheid van de huidbarrière voordat je start met het smeren van vitamine A.

Retinoïden-dermatitis wordt meestal zichtbaar 2 tot 4 dagen na gebruik van het product. De huid kan rood; schilferig; en gevoelig worden. Om dit te voorkomen is het belangrijk dat een product met vitamine A wordt opgebouwd. Afhankelijk van huidtype kan er worden gestart met het gebruik van het product 1 tot 3 keer per week. Ook is het belangrijk dat er een dun laagje van het product wordt aangebracht.

Er is geen onderzoek gedaan naar Vitamine A op de huid tijdens zwangerschap. Het slikken van retinoïdezuur (vitamine A-zuur) is daarentegen een bekende contra- indicatie. Daarvan is bewezen dat het verkeerde invloed kan hebben op het ongeboren kind. Om die reden is het belangrijk geen vitamine A te gebruiken tijdens de zwangerschap en borstvoeding. Omdat een crème met vitamine A kan doordringen tot diep in de huid, raden we ook dit af tijdens de zwangerschap.

Vitamine A is een fotoreactieve stof. Dit wil zeggen dat het zijn werking verliest als het in aanraking komt met zonlicht. De producten met vitamine A kunnen dus het beste avonds gebruikt worden. Voor alle vormen van vitamine A geldt dat ze instabiel zijn en erg gevoelig voor licht en zuurstof. Het oxideren gaat snel. De verpakking mag om deze reden ook geen lucht en licht binnenlaten. Vermijd verpakkingen die niet voldoen en laat een product niet langer dan 4 maanden open staan zonder het te gebruiken. De vitamine A zal daarna niet of snel niet meer effectief zijn. Het gebruik van producten met vitamine A kan het beste begeleid worden door je huidtherapeut!

Bron: HUYD Expertisecentrum